18 محرم 1441

تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۱۲/۲۰ ۱۶:۵۸:۱۲
کد مطلب:  815605
کارکرد های اثربخش پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

یکی از اقدامات بسیار مهم برای شناسایی کاستی‌های برنامه‌ها یا کتاب های درسی جدید و همچنین آشکارکردن قوت‌های پنهان آنها، طراحی و اجرای بیش از 55 طرح ارزشیابی و اعتباربخشی برنامه ها و کتاب های درسی  در پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، با مدیریت و هدایت پژوهشکده برنامه‌ریزی درسی و نوآوری‌های آموزشی بود.

کارکرد های اثربخش پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

کارکرد پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش چیست؟ از پژوهش‌های ارزشیابی تا اصلاح برنامه‌های درسی جدید

 دکترسید محمد  حسین حسینی –پژوهشگر پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش

 پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش- پژوهشکده مطالعات برنامه ریزی درسی و نوآوری های آموزشی 

 

تحول بنیادین مهمترین رخداد دهه اخیر نظام آموزش و پرورش کشور است. این رخداد مهم از سال 1391 با تهیه و تدوین برنامه‌ها، بسته‌ها یا کتابهای درسی جدید وارد مدارس شد. کتابهای درسی که به دلیل محدودیت‌های مختلف در مدت زمانی محدود تهیه شدند و بدون اجرای آزمایشی در سراسر کشور و برای تمامی دانش‌آموزان به اجرا درآمدند. مسلماً این برنامه‌ها یا کتاب های درسی جدید بی‌عیب و نقص نبودند. در برخی موارد کاستی‌ها و اشتباهات آشکاری وجود داشت و سبب واکنش‌های مختلف معلمان، مدیران و دیگر دست‌اندرکاران آموزشی و حتی والدین و جامعه شدند.

یکی از اقدامات بسیار مهم برای شناسایی این کاستی‌های برنامه‌ها یا کتابهای درسی جدید و همچنین آشکارکردن قوت‌های پنهان آنها، طراحی و اجرای بیش از 55 طرح ارزشیابی و اعتباربخشی برنامه ها و کتاب های درسی  در پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، با مدیریت و هدایت پژوهشکده برنامه‌ریزی درسی و نوآوری‌های آموزشی بود.

از مهمترین این پژوهش‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

- طرح‌های ارزشیابی از چهار کتاب نونگاشت پایه اول،

- طرح‌های ارزشیابی از ده کتاب نونگاشت پایه‌های دوم و ششم،

- طرح‌های ارزشیابی از سیزده کتاب نونگاشت پایه‌های سوم و هفتم، اعتباربخشی کتاب‌های نونگاشت پایه چهارم

- طرح‌های ارزشیابی از بیست کتاب نونگاشت یازدهم

 ارزشیابی دوره ای چهار برنامه درسی دوره اول ابتدایی و برنامه درسی تفکر و پژوهش 

پژوهش‌های ارزشیابی و اعتباربخشی نتایج قابل توجه و ارزشمندی داشت. از مهمترین نتایج این پژوهش‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اصلاح کتابهای درسی نونگاشت در سال‌های بعد. اولین اثر پژوهش‌های ارزشیابی و اعتباربخشی، انعکاس یافته‌های پژوهشی به شورای هماهنگی علمی سازمان پژوهش و گروه تألیف موردنظر، بحث و تبادل‌نظر کارشناسی درباره آنها و کاربرد یافته‌ها در عمل و اصلاح کتاب درسی بود. لازم به یادآوری است که بدون انجام اصلاحات لازم ،به کتابهای جدید اجازه چاپ در سال بعد داده نمی‌شد.
  • شنیده شدن صدای معلمان، دانش‌آموزان و دیگر دست‌اندرکاران نظام آموزشی در تحول بنیادین. تغییرات آموزشی و برنامه‌های درسی بدون توجه به دست‌اندرکاران یا بازیگران مهم آن به عمل در نمی‌آید و کم‌توجهی به این بازیگران نیز سبب مقاومت آنها در برابر برنامه‌های درسی جدید و ممانعت از اجرای مناسب آنها می‌شود. یک راهکار برای جلوگیری از این مقاومت یا کاهش آن، دیده شدن بازیگران تغییر و شنیده‌ شدن صدای آنها و انعکاس این صداها با سیاستگذاران و تدوین‌کنندگان برنامه‌های درسی است. یکی از کارکردهای بسیار مهم پژوهش‌های ارزشیابی و اعتباربخشی بسته‌ها یا کتابهای درسی جدید، برقراری ارتباط مستقیم و چهره به چهره با معلمان، دانش‌آموزان، مدیران و کارکنان، والدین و جامعه در سراسر کشور و شنیدن نقطه‌نظرات آنها و انعکاس این نظرات به دفتر تألیف سازمان پژوهش بود. اقدامی که به جرأت می‌توان آن را همسان با تأثیر قبلی یا حتی ارزشمند‌تر از آن دانست.
  • نهادینه‌شدن ارزشیابی بسته‌ها و برنامه‌های درسی جدیدالتألیف در سازمان پژوهش. هر تغییر یا اقدام نوآورانه از سه گام طراحی و تدوین، اجرا و ارزشیابی تشکیل می‌شود. با این‌همه، گام ارزشیابی در بیشتر تغییرات یا دیده نمی‌شود یا بسیار کم‌رنگ است. اجرای پژوهش‌های ارزشیابی و تأثیرات آن در بهبود و اصلاح کتابهای درسی جدید سبب شد، ارزشیابی به حلقه مهم و همراه فرایند تهیه و تدوین برنامه‌های درسی جدید در سازمان پژوهش تبدیل شود.

 

 

به اشتراک بگذارید :