پورتال مركز اطلاع رساني وروابط عمومي

تاریخ انتشار : ۱۳۹۴/۱۱/۰۶ ۱۱:۵۸:۰۷
کدمطلب: l66JJDsT
« نظام مراقبت اجتماعی از دانش آموزان» ؛ اهداف و چارچوب
نادر منصورکیایی

« نظام مراقبت اجتماعی از دانش آموزان» ؛ اهداف و چارچوب

شورای عالی رفاه و تامین اجتماعی ، در جلسه مورخ 16 آذر 1394 ، سندی را با عنوان «سند ائتلاف نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان» بعنوان میثاق همکاری های چندجانبه بین وزارت آموزش و پرورش ، قوه قضائیه ، سازمان مدیریت و برنامه ریزی آموزشی ، وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی ، کمیته امداد حضرت امام خمینی(ره) ، ستاد اجرایی فرمان حضرت امام خمینی(ره) ، وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی ، نیروی انتظامی و سازمان بهزیستی کل کشور ، تصویب نمود.

این سند ، که به منظور هم – افزایی و یکپارچه سازی ظرفیت ها و گسترش همکاری ها برای استقرار نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان تدوین شده است ، در شرایطی که مخاطرات تهدید کننده کودکان و نوجوانان ، یکی از دغدغه های کارشناسان ، برنامه ریزان و خانواده ها است ، می تواند زمینه ای امیدبخش برای آموزش ، توانمندسازی و مداخلات بموقع پیشگیرانه در زمینه آسیب های اجتماعی و رفتارهای پرخطر تهدید کننده کودکان و نوجوانان باشد.

در این یادداشت ، به اختصار کوشش می کنم تا اهداف و چارچوب های این سند ، همچنین دستاوردهای مورد انتظار آن را تشریح نمایم.

منظور از نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان، مجموعه‌ای نظام یافته از خدمات و برنامه‌ها، شامل غربالگری، آموزش، توانمندسازی و حمایت های روانی – اجتماعی، به منظور مراقبت دانش‌آموزان در برابر رفتار‌های پرخطر ، آسیب‌های اجتماعی و جرائم از طریق مداخله بموقع و موثر می باشد.

ضرورت ها و دلایل مختلفی موجب تشکیل این ائتلاف شد که در اینجا به برخی از آن ها اشاره می کنم.

(1) استقرار نظام جامع مراقبت اجتماعی برای دانش آموزان ( مدرسه محور، خانواده محور، محله محور) از طریق مشارکت بین بخشی مبتنی بر مدل بومی و سبک زندگی اسلامی - ایرانی (2) گسترش آموزش‌های رشد مدار در زمینه پیشگیری از رفتارهای پرخطر، آسیب های اجتماعی و بزهکاری (3) ایجاد نظام شناسایی دانش‌آموزان آسیب پذیر و آسیب دیده از طریق چک‌لیست‌های علمی(4) طراحی و توسعه مداخلات موثر حمایتی و توانمندسازی برای دانش آموزان(5) استقرار نظام ارجاع مناسب ارائه خدمات و حمایت‌ها به دانش آموزان (6) ظرفیت سازی جهت افزایش عوامل محافظت کننده و کاهش عوامل مخاطره‌آمیز دانش‌آموزان در مدرسه ، خانواده و محله (7) هم افزایی منابع و برنامه های دستگاهها و نهادها و بسیج ظرفیت مشارکت مردمی و خیریه برای نظام مراقبت های اجتماعی

  1. چارچوب این ائتلاف ، با تاکید بر سه محور شناسایی ، آموزش و مداخله طراحی شده است. البته فعالیت های ترویجی و مکمل هم مورد نظر ائتلاف خواهد بود. سه محوری که اشاره کردم ، هر یک شامل فعالیت های خواهد بود که به آن ها اشاره می کنم. (1) شناسایی و غربالگری در مدارس از طریق شواهد میدانی ، از آزمون های استاندارد روانی، آزمون های خطرپذیری، شواهد کلینیکی و چک لیست ها نیز استفاده خواهد شد. (2) آموزش های رشد مدار ؛ شامل آموزش و توانمندسازی معلمان و والدین ، تولید برنامه درسی پیشگیری مربوط به هر دوره تحصیلی و منابع کمک آموزشی آن ، برگزاری و اجرای دوره های آموزشی رشد مدار پیشگیری ، اجرای فعالیت های مکمل و ترویجی (3) مداخلات وضعی و روانی اجتماعی ؛ شامل اقدامات مداخلهای برای کاهش عوامل مخاطرهآمیز ( از جمله اقدامات انتظامی و مناسب سازی فضاها) ، برگزاری جلسات و دوره های آموزشی برای خانواده ها ( بویژه موارد لازم التوجه ) ، خدمات و حمایت های روانی – اجتماعی ، خدمات مددکاری به خانواده ها ، معاضدت های حقوقی و مالی مورد نیاز ، مشاوره های خانوادگی و فردی ، معاضدت های تحصیلی ، درمان و بازتوانی.
    استقرار دبیرخانه به منظور به اشتراکگذاری منابع و ظرفیتهای مشترک به منظور تامین اهداف سند. (2) طراحی نظام شناسایی و تقویت عوامل محافظت کننده و دیده بانی مستمر عوامل مخاطره‌آمیز دانش‌آموزان در مدرسه ، خانواده و محله (3) ایجاد سامانه جهت شناسایی کودکان و نوجوانان لازم التوجه به منظور اجرای مداخلات آموزشی، روانی و اجتماعی پیشگیرانه(4) پیاده سازی نظام غربالگری و ارجاع (5) تامین خدمات مشاوره ای به دانش آموزان و خانواده های آنان(6) تامین خدمات حمایتی و مددکاری به دانش آموزان(7) تامین معاضدت‌ها و حمایت‌های قضایی برای دانش آموزان (8) ایجاد ساز و کار برای اجرای برنامه های مشترک در حوزه پیشگیری وضعی به منظور کاهش عوامل مخاطره آمیز دانش آموزان (9) ارزیابی و نیازسنجی مستمر، شناسایی فرصتها و جذب مشارکت های مردمی و به اشتراک گذاری ظرفیت‌ های خیریه و مردم نهاد دستگاهها و نهادهای عضو (10) استقرار نظام بازخورد، پایش و سنجش اثربخشی.

دکتر نادرمنصور کیایی
مدیرکل دفتر مراقبت در برابر آسیب های اجتماعی

به اشتراک بگذارید :