18 جمادی‌الثانی 1443

تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۳/۱۲ ۱۱:۱۲:۲۹
کد مطلب:  643421
انس با قرآن کریم در مدارس

انس با قرآن کریم در مدارس حاصل اندیشه ورزی هیات اندیشه ورز حوزه ی معاونت پرورشی و فرهنگی

وهوالحکیم

«جمع بندی نظرات اندیشه ورزان حوزه ی معاونت پرورشی»

پرسش گروه :

چه فعالیتهایی برای انس با قرآن در مدرسه، کلاس و خانواده پیشنهاد می دهید؟

پرسش فوق برگرفته از اولویتهای معاونت پرورشی است که از هفته ی پیش مورد بررسی و کند و کاو فکری هیات اندیشه ورز معاونت پرورشی قرار گرفت.

توسعه ی قرآن، نماز و عترت اولین اولویت این حوزه، منشا این سوال مهم است که اعضای گروه در راستای تحقق آن، انس با قرآن کریم در مدرسه، کلاس و به تبع آن خانواده را مد نظر قرار داد.

انس با قرآن هدف بزرگ و والایی است که چنانچه انسان کمال خواه و مآل اندیش بدان دست یازد فارغ از هر گونه تشویش و نگرانی و احساس ترس و تنهایی به آرامش می رسد و جام وجود خود را به چشمه های جوشان و لایزال الهی متصل می کند و از شراب قرب الی الله سیراب و سرمست می گردد.

از اینروست که انس با قرآن مورد تاکید وجود نازنین پیامبر عظیم الشان اسلام و ائمه ی معصومین علیهم السلام است.

نگرانی و شکایت حضرت پیامبر (ص) از مهجوریت قران کریم و سفارش ائمه هدی به انس بیشتر با کلام الله مجید موید این موضوع است.

امام علی (ع) می فرمایند: هر کس با قرآن انس گیرد، از جدایی دوستان وحشتی نخواهد داشت و در جایی دیگر در سفارش به دوستان خود می فرمایند: اگر به دنبال مونسی می گردید، قرآن برایتان کافیست.

همچنین ایشان در مناجاتی با خداوند متعال زمزمه ای عاشقانه دارند که بسیار آرام بخش و شنیدنی است: "پروردگارا ! تو برای دوستانت مانوس ترین مونس هایی و اگر غربت انان را به وحشت اندازد، یاد تو مونس تنهایی آنهاست."

امام سجاد (ع) نیز سخنی محکم و سنجیده دارند که ذکر آن ختم این سخن است: "اگر هیچ موجودی بر روی زمین زنده نماند و من تنها باشم، مادام که قرآن با من است، وحشتی نخواهم داشت."

اکنون با عنایت به اینکه مربیان تربیتی مدارس از جمله بانیان تعلیم و تربیت و از جمله راویان پیام های پاک دینی و اخلاقی برای کودکان و نوجوانان و جوانان در مدارس هستند.

بویژه در این برهه که مرکز و محور همه ی فعالیتهای دانش اموزی در مدرسه تعریف می شود و تمرکز بر آحاد دانش آموزان مورد تاکید است، قطعا انس با قرآن و فعالیتهایی که منجر به تحقق آن می شود از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.

هیات اندیشه ورز با درک این نکته ی مهم نظرات و پیشنهادات خود را با تمرکز بر "انس قرآن" در مدرسه، کلاس و خانواده به شرح ذیل ارائه کردند: بر گزیده جامعه ی مربیان امورتربیتی کشور با مداقه در وضع موجود به آسیب شناسی آن پرداختند و آنگاه پیشنهادات خود را برای به کار گیری دانش آموزان در کلاس و مدرسه و همچنین خانواده ها و دست اندرکاران امور تربیتی تقدیم نمودند:

الف) آسیب شناسی 1- به نظر می‌رسد حجم سنگین مسابقات اعم از تعداد و سنگینی محتوای برخی از آنها، از جذابیتش کاسته و هرسال تعدادی از داوطلبان خود را در پایه های مختلف تحصیلی از دست میدهد.

در این مورد به مسابقات نهج‌البلاغه و صحیفه سجادیه اشاره شده است. 2- عدم پشتیبانی مناسب و در خور شان مسابقات قرآن از دیگر مواردی است که از جاذبه و رونق این فعالیت در مدرسه می کاهد. ضعف تبلیغات و فقر فنی در فراهم آوری ساز و کارهای برگزاری مسابقه، عدم تناسب جوایز از حیث ارزنگی، تاخیر اهدای آن، رها شدن دانش آموزان و عدم پیگیری امور آموزشی استعدادهای کشف شده ی قرآنی پس از پایان مسابقات از جمله عواقب مترتب بر این ضعف است.

3- ضعف آموزش و کمبود نیروی متخصص قرآنی در مدارس و تنها ماندن مربیان تربیتی در انجام این فعالیت‌ها.

4- عدم پویایی، کیفیت بخشی و روح تازگی و نوزایی در فرم و محتوای مسابقات، تبدیل شدن تدریجی مسابقات به فعالیت‌های کلیشه ای

5- غربت فعالیت‌های قرآنی و تربیتی در کنار انبوهی از امور آموزشی که برای خود رسمیت، برنامه و اعتبار رسمی دارند و از اینرو محور مدرسه و توجه دانش آموزان و اولیای آنان شده است.

ب) پیشنهادات دانش آموز محور در کلاس و مدرسه : 1- تغییر و اصلاح مراسم آغازین مدرسه با رویکرد قرآنی و انس با مفاهیم قرآن کریم، متناسب با سطح دانش آموزان با روشهای جذاب و مشارکت خود آنان.

2- برگزاری محافل "انس با قرآن و مفاهیم آن" با تشریفات و پشتیبانی شایسته، با حضور قاریان خوش صوت مدرسه و منطقه، آموزگاران و دبیران و اولیای دانش آموزان و تشویق مناسب آنان.

3- برگزاری مسابقات قرآنی در جشن ها و اعیاد و درگیر کردن همه ی دانش آموزان، تشکل‌های دانش آموزی و همه ی معلمان و دست اندرکاران مدرسه.

4- ایجاد گروههای فعال تبلیغی، ادبی، هنری، خبری و روزنامه دیواری در جهت رونق و گسترش مسابقات قرآنی با دانش آموزان، خبرنگاران دانش آموزی و اعضای تشکلها.

5- تولید عکس نوشته های کوتاه و جذاب و نقاشی، طراحی و... مرتبط با آیات قرآنی توسط دانش آموزان و گروههای دوستان و همسالان جهت اشاعه‌ی فهم فرهنگ قرآنی.

6- ترویج برنامه های متنوع حفظ و ختم قرآن در کلاس و مدرسه در سطوح مختلف.

7- ارائه ی آموزش های قرآنی به دانش آموزان در ساختاری جذابتر و به روزتر با بهره گیری از نرم افزارها، قلم های قرآنی و برخی از طرحهای جدید موفق نظیر روش مقارعه در بوستان‌های قرآنی، نقاشی داستان های قرآنی و مسابقه ی سلسله ای گنج یابی در قرآن.

8- اجرای طرح معلم یار قرآنی با استفاده از دانش آموزان برتر قرآنی در جهت توسعه ی بیشتر آموزش با مشارکت خود دانش آموزان و اعضای تشکل‌های دانش آموزی. 9- برگزاری مسابقات گروهی و خانوادگی در زمینه حفظ و مفاهیم قرآنی و همچنین مسابقات مرتبط دیگر با موضوعیت قرآن کریم.

10- دعوت از قاریان برجسته فرهنگی و یا غیر فرهنگی هر شهرستان به مدارس بصورت رسمی واجرای جذاب تلاوت در مدارس جهت ترغیب دانش آموزان.

11- استفاده از ظرفیتهای موجود مدرسه به نفع فعالیت های قرآنی دانش آموزان. مانند زیبا سازی فضا

12- کاربردی سازی آیات و مضامین قرآنی در مدرسه بصورت عملی: به عنوان مثال می توان آیات انضباط اجتماعی، آیات احترام به والدین، آیات شکرگزاری، و سایر آیات مرتبط با ظرفیت روحی و روانی دانش آموزان را به عینه در مدارس نهادینه ساخت.

13- استفاده از ظرفیت هنر و ادبیات در ترویج مکارم اخلاقی و اجتماعی قرآنی در مدرسه: به عنوان مثال می توان در قالب نمایش نامه، فیلم نامه، فیلم کوتاه، داستان نویسی، شعر، نقاشی با مضامین قرآنی متناسب با سن و درک دانش آموزان مبادرت ورزید.مانند احترام به والدین

14- استفاده از نرم افزارهای کاربردی قرآنی در بهسازی فضای اخلاقی و تربیتی دانش آموزان در مدارس

15- دعوت از والدین قاری دانش آموزان به مدارس و معرفی آنان در مراسم آغازین به دانش آموزان جهت تشویق هرچه بیشتر سایر دانش آموزان

16- آموزش عملی الحان و نغمات قرآنی به زبانی ساده و قابل فهم برای دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی در مدارس

17- اهداء جوایز مسابقات قرآنی متناسب با شان و منزلت قرآن به برگزیدگان مسابقات.

18- در اختیار قرار دادن با ترجمه های گویا و روشن و تفاسیر ساده، قابل فهم و به روز برای دانش آموزان.

19- بهره گیری از قاریان مبرز فرهنگی در روند داوری مسابقات قرآنی در سطوح مختلف. و نیز استفاده از سایر عوامل مدرسه در اجرای مسابقات.

20- برگزاری نمایشگاه دست ساخته های قرآنی در مدارس با موضوع و محور قرآنی، به عنوان مثال کاردستی های دانش آموزی از قبیل صندوقچه ها و رحل های زیبای قرآنی از متریال های متنوع و ابتکاری جهت عرضه و فروش به دانش آموزان و اولیاء آنان.

21- استفاده از قصه های برگزیده ی قرآنی برای اجرای جلسات قصه گویی در اوقات فراغت کلاس و نیز در برنامه‌ها و مراسم مختلف مدرسه با رهنمود معلمان هنر و ادبیات.

22- نصب دائمی تابلوهای الکترونیکی و متحرک نوری در ورودی مدارس و یا دیوار نویسی های زیبا و هنرمندانه با مضامین قرآنی بمنظور خلق تاثیرات بصری.

23- پخش انیمیشن ها و فیلم های کوتاه قرآنی ساخته ی هنرمندان حرفه ای و دانش آموزان هنرمند در کلاس و مدرسه.

24- تشویق دانش آموزان به انجام تحقیقات و پژوهش های قرآنی و داستان‌های تاریخی قرآنی در کلاس و مدرسه.

25- رعایت اعتدال و تناسب و در نطر گرفتن گیرایی و ظرفیت دانش آموزاندر آموزش ها و فعالیت‌ها.

26- ایجاد یا معرفی کانال یا گروه مناسب مجازی در یکی از پیام رسان های ایرانی برای پاسخ گویی به سوالات قرآنی دانش آموزان مدرسه.

27- اختصاص بخشی از تکالیف دانش آموزی( دروس مرتبط مثل انشا و نگارش) به قالبهای جذابی چون داستان کوتاه یا خاطره نویسی با موضوعات قرآنی برای ایجاد تاثیرات تربیتی.

28- دعوت از مولفین، پژوهشگران و مفسرین قرآن کریم از سوی مناطق آموزش و پرورش در مدارس جهت ایجاد روحیه پژوهشگری و مطالعه و تحقیق در دانش آموزان.

29- هدایت و معرفی دانش آموزان به تشکل های قرآنی از قبیل موسسات رسمی یا دارالقرآن ها یا جلسات قرآنی شناخته شده ی محلی.

30- استفاده عمومی از تجربیات برگزیدگان کشوری مسابقات قرآن و دعوت از آنان در مدارس جهت تشویق سایر دانش آموزان به قرآن.

ج) پیشنهادات خانواده محور : 1- دعوت از خانواده‌ها برای شرکت در محافل انس با قرآن و مشارکت دادن آنان در برنامه های مختلف قرآنی.

2- برگزاری جلسات و کارگاه‌های آموزش خانواده جهت تربیت بهتر فرزندان براساس فرهنگ و معارف قرآنی.

3- واگذاری برخی از نقش ها و مسولیتهای مربوط به مسابقات قرآنی به اولیای دانش آموزان و گزارش پیشرفت قرآنی مدرسه به آنان.

4- شناسایی اولیای قرآنی و استفاده از تخصص آنان برای آموزش، داوری و اجرای مسابقات و محافل قرآنی.

5- برگزاری مسابقات جذاب قرآنی و معارف قرآنی بصورت حضوری و غیر حضوری برای خانواده ها همراه با هدایا و جوایز نفیس.

د) پیشنهادات فرامدرسه ای بخشی از پیشنهادات اعضای محترم اندیشه ورز، اگرچه خارج از حوزه ی ماموریت و بیرون از دایره ی سوال مطرح شده، به حساب می‌آید، لکن به جهت ارزشمندی ذاتی و کارآمدی آن برای مدیران ستادی و برنامه ریزان ارشد، به انتشار آن مبادرت می گردد : 1- آموزش مربیان تربیتی و معلمان از طریق برگزاری دوره های آموزشی فرهنگ و معارف قرآنی و شرکت در جشنواره ها و همایش های قرآنی.

2-بازنگری و غنی سازی محتوای کتب درس قرآن و معارف اسلامی دوره های مختلف تحصیلی از طریق تحلیل محتوای این کتب توسط متخصصان برنامه ریزی درسی و آموزشی.

3- تشویق معلمان و مربیان برای ارائه مقالات علمی و پژوهشی در زمینه ی فرهنگ و معرف قرآنی و شرکت در جشنواره ها و همایش های قرآنی.

4- تولید محتوای الکترونیکی و چند رسانه ای با فرم های متنوع هنری، سمعی و بصری.

5- شناسایی و حمایت از مولفان فرهنگی که از به تألیف کتاب و نشریات در زمینه ی گسترش فرهنگ و معارف قرآنی اشتغال دارند.

6- تولید انبوه کتب و نشریات جذاب و تخصصی قرآنی ویژه ی معلمان و مربیان و گروه‌های مختلف سنی دانش آموزان و ارسال رایگان به مدارس.

7- انجام مطالعات و تحقیقات پیرامون فرهنگ عمومی در زمینه ی قرآن و استفاده از نتایج حاصله در برنامه ریزی های فرهنگی.

8- اختصاص معلم قرآنی برای تمام سطوح تحصیلی به فراخور موضوع.

9- در نظر گرفتن امتیازی ویژه برای حائزین رتبه های برتر مسابقات کشوری و بین‌المللی قرآن و نهج البلاغه در آزمونهای ورودی دانشگاه‌ها.

به اشتراک بگذارید :